Investing.com – Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Bakanlığın 2026 yılı bütçesini TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda sunarken turizm performansından arkeolojik yatırımlara, kültürel miras projelerinden müzecilik çalışmalarına kadar uzanan kapsamlı bir tablo ortaya koydu. Ersoy, sunumuna Gürcistan Azerbaycan sınırında düşen askeri uçakta şehit olan 20 asker için başsağlığı dileyerek başladı.
Turizmde rekor ziyaretçi sayısı ve gelir artışı
Ersoy, Türkiye’nin dünya turizmindeki güçlü konumuna dikkat çekerek 2025 Ocak Eylül döneminde ülkeye gelen toplam ziyaretçi sayısının 50 milyon olduğunu açıkladı. Aynı dönemde turizm gelirlerinin yüzde 5,7 artışla 50 milyar dolara yükseldiğini belirten Bakan, bunun tüm zamanların dokuz aylık gelir rekoru olduğunu söyledi.
Turist çeken ülkeler sıralamasında Türkiye’nin son yıllarda kaydettiği yükselişi hatırlatan Ersoy, 2017’de 8’inci sırada yer alan Türkiye’nin 2024’te 4’üncü sıraya yükseldiğini ifade etti. Turizm gelirlerinde de benzer bir ivme yakalandığını belirten Bakan, 2017’de 15’inci sırada olan Türkiye’nin 2024’te 7’nciliğe çıktığını, yıl sonu hedefi olan 64 milyar dolara yaklaşıldığını vurguladı.
Dijital tanıtımda küresel erişim başarısı
Bakan Ersoy, Türkiye’nin dijital platformlardaki görünürlüğüne ilişkin verileri de paylaştı. YouTube kanalının 5,28 milyon aboneye ulaşarak ülke tanıtım hesapları arasında dünya birincisi olduğunu, TikTok’ta 4,8 milyon takipçi ile yine ilk sırada yer aldıklarını söyledi. Instagram hesabının 3,8 milyon takipçiyle ikinci sırada bulunduğunu ekledi.
Go Türkiye platformunun küresel ölçekte lider bir tanıtım portalı olduğunu belirten Ersoy, İstanbul ve Antalya temalı iki mini dizinin toplam 2,4 milyar izlenmeye ulaştığını kaydetti. Arkeolojik keşiflerin uluslararası tanıtımında da önemli bir ivme yakalandığını belirten Bakan, Roma’daki Kolezyum’da düzenlenen Göbeklitepe sergisinin 6 milyon kişi tarafından ziyaret edildiğini ifade etti.
Halk plajlarında ücretsiz hizmet ve mavi bayrak başarısı
Ersoy, turizm alanında vatandaşlara ücretsiz ve nitelikli hizmet sunan halk plajlarının kapsamının genişletildiğini belirtti. 2019’da başlatılan projeyle bugün itibarıyla 19 noktada halk plajlarının hizmet verdiğini söyledi. Önümüzdeki yıl 7 yeni ücretsiz halk plajının daha yapılmasının planlandığını açıkladı.
Türkiye’nin mavi bayraklı plaj sayısında dünya üçüncüsü konumunda olduğunu vurgulayan Bakan, bu başarının çevre ve turizm standartlarının yükseltilmesi ile mümkün olduğunu ifade etti.
Arkeolojide altın çağ: 65 ilde 255 kazı çalışması
Bakan Ersoy, 2025 yılı sonunda yürütülen tüm kazı ve araştırma çalışmalarının sayısının 780’e ulaşacağını açıkladı. Tescilli taşınmaz kültür varlığı sayısının 129 bin 506’ya, sit alanı sayısının ise 27 bin 462’ye yükseldiğini belirtti. 2025 yılı itibarıyla 65 ilde 255 kazı alanına ulaşıldığını kaydeden Ersoy, yabancı heyetlerin yürüttüğü 29 kazının 12 aylık programa dahil edildiğini ve her birine Türk koordinatör atandığını söyledi.
Kültürel mirasın korunmasına yönelik yürütülen çalışmaların kapsamının her yıl genişlediğini ifade eden Bakan, yapılan kazılarla birlikte envanterlik eser sayısının da hızla arttığını vurguladı.
Geleceğe Miras Projesi ve Ahlat açılışı
Ersoy, Geleceğe Miras Projesi kapsamında Anadolu’nun çeşitli noktalarındaki 17 antik kentte ziyaretçi karşılama merkezleri ve çevre düzenleme projelerinin tamamlandığını söyledi. Ayrıca 8 noktada çevre düzenleme çalışmalarının bitirildiğini aktardı. Bitlis’te yer alan Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı ziyaretçi karşılama merkezinin 25 Ağustos’ta açıldığını hatırlattı.
Bakan, su altı arkeolojisi kapsamında Kemer Datça’da Osmanlı donanmasına ait bir gemide yürütülen kazılardan önemli bulgular elde edildiğini belirtti. 2025 yılında bu çalışmalar için toplam 3,5 milyar TL kaynak ayrıldığını açıkladı.
Arkeolojinin Altın Çağı sergisiyle 570 eser ziyaretçilere sunuldu
Ersoy, proje kapsamında ilk 10 ayda bin 200’den fazla uzmanın ve 3 binden fazla çalışanın görev aldığını ifade etti. Bu süreçte 15 binden fazla envanterlik buluntunun gün yüzüne çıkarıldığını, bunların bilimsel yayınlarla arkeoloji dünyasına kazandırılacağını söyledi.
6 Ağustos 2025’te Millet Kütüphanesi’nde açılan “Bir Vizyonun Doğuşu: Geleceğe Miras Projesi Arkeolojinin Altın Çağı” sergisinde 37 ilden toplam 570 eserin yer aldığını belirten Bakan, bunlardan 52’sinin yasa dışı yollarla Türkiye’den çıkarılıp daha sonra geri getirilen eserler olduğunu ifade etti.
Ayasofya’da bütüncül proje ve UNESCO çalışmaları
Ersoy, kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelenin sembollerinden biri olarak Boubon Antik Kenti kökenli Marcus Aurelius heykelinin iade edildiğini hatırlattı. Mezar taşları ve kitabeler için yürütülen ulusal envanter projesinin 2025 itibarıyla İstanbul, Tokat, Diyarbakır ve Denizli’de tamamlandığını, 2026’da ülke genelinde sürdürüleceğini söyledi.
UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kayıtlı varlık sayısının 22 olduğunu belirten Ersoy, Zerzevan Kalesi ve Mithraeum dosyasının 2026 değerlendirmesine sunulduğunu ifade etti. Ankara’nın modern Cumhuriyet başkenti olarak geçici listeye eklenmesiyle listede yer alan kültür varlığı sayısının 79’a çıktığını söyledi. Ayasofya için tarihte ilk kez bütüncül bir projenin 2025 yılında tamamlandığını da kaydetti.
Gece müzeciliği uygulamasıyla yeni ziyaret deneyimi
Ersoy, gece müzeciliği uygulamasının yoğun ilgi gördüğünü belirterek 2025 yaz döneminde 1 Haziran 1 Ekim arasında 27 müze ve ören yerinde gece ziyaret imkânı sunulduğunu söyledi. 2024’te başlayan uygulama kapsamında bu yıl 550 binden fazla ziyaretçinin gece deneyimlerinden yararlandığını ifade etti.
2025 yılında 22’si proje yapımı, 59’u yeni müze binası olmak üzere 81 işin tamamlandığını aktaran Ersoy, 105’i proje ve 93’ü bakım, onarım veya restorasyon olmak üzere 198 işin sürdüğünü söyledi. Bu çalışmalar için yaklaşık 6 milyar TL ödenek kullanıldığını kaydetti.
Deprem bölgesine 1,5 milyar TL kaynak
Ersoy, Hatay’da eski Meclis binası ve Gastronomi binalarındaki restorasyonların sürdüğünü, Kurtuluş Caddesi’nin tarihi dokusunu canlandırmak amacıyla başlatılan kentsel tasarım uygulamalarının iki etap halinde devam ettiğini söyledi. Yeniden inşa edilen tarihi Meclis binasının ilerleyen dönemde Devlet Tiyatroları’na bağlı yerleşik bir sahne olacağını belirtti.
Özel mülkiyetteki kültür varlıklarını korumaya yönelik 2023’te yapılan yönetmelik değişikliğiyle afet bölgesindeki proje yardımı üst limitinin 5 kat, uygulama yardımı üst limitinin 10 kat artırıldığını söyleyen Ersoy, bu kapsamda 2025 yılında 1,5 milyar TL ödenek ayrıldığını, 2026’da da aynı miktarın planlandığını kaydetti.
Diyarbakır Cezaevi ve Antalya Müzesi için dönüşüm projeleri
Ersoy, Diyarbakır E Tipi Kapalı Cezaevi’nde restorasyon çalışmalarının sürdüğünü belirterek buranın müze, tiyatro salonu, konferans salonu, atölyeler, kütüphane ve açık hava etkinlik alanlarından oluşan bir komplekse dönüştürüleceğini söyledi. Açılışın 2026 yılı içinde yapılacağını açıkladı.
Antalya Müzesi’nde yürütülen yenileme çalışmalarına da değinen Bakan, kapalı alanın 9 bin 500 metrekareden 19 bin 500 metrekareye çıkarılacağını, açık alanın 22 bin 677 metrekareye güncelleneceğini ve sergi alanlarında yüzde 164’lük artış sağlanacağını ifade etti. Böylece depoda bekleyen eserlerin büyük kısmının sergilenmeye başlanacağını söyledi.
Türkiye Kültür Yolu Festivali dünya çapında büyüdü
Bakan Ersoy, 2025 itibarıyla Bakanlığa bağlı 217 müze ve 146 ören yerinin hizmet verdiğini, bakanlık denetimindeki özel müze sayısının 448’e ulaştığını açıkladı. Bu müzelerde toplam 285 bin 348 kayıtlı eser bulunduğunu belirtti. 2025 yılı Ekim sonu itibarıyla bakanlığa bağlı müze ve ören yerlerinin yaklaşık 29 milyon 700 bin kişi tarafından ziyaret edildiğini kaydetti.
Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin ilk günden bu yana kültür ve sanatla bütünleşmiş bir turizm anlayışıyla yürütüldüğünü belirten Ersoy, 2021’de 2 binden fazla sanatçının katıldığı festivalin 2025 itibarıyla Manisa, Kayseri, Mardin ve Malatya’nın da eklenmesiyle 20 şehre ulaştığını söyledi. Festivalin kapsadığı alan ve katılımcı sayısıyla dünyanın en büyük kültür festivaline dönüştüğünü vurguladı.
UNESCO’da somut olmayan kültürel mirasta dünya ikinciliği
Ersoy, Türkiye’nin somut olmayan kültürel miras alanındaki çalışmalarına ilişkin veriler paylaşarak ulusal envantere 352 kültür değerinin kaydedildiğini söyledi. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri’nde kayıtlı 31 kültürel unsurla Türkiye’nin dünyada ikinci sırada olduğunu belirtti. 2025 sonunda bir unsurun daha eklenmesiyle bu sayının 32’ye çıkmasının beklendiğini ifade etti.
